Czym karmić kocię: przewodnik od odsadzenia do pierwszych urodzin

Kocię w domu to kilka tygodni czystej radości i mniej więcej tyle samo pytań. Co dać do miski, ile razy dziennie, czy chrupki są w porządku, a może same saszetki? Czy mleko z lodówki mu zaszkodzi? Wszystko to da się poukładać w prosty plan, a pierwszy rok naprawdę warto rozegrać dobrze.

Kot rośnie szybko i intensywnie: w wieku roku waży zwykle 40 do 60 razy więcej niż w dniu narodzin. W tym czasie buduje kości, mięśnie, odporność i nawyki jedzeniowe, które zostaną z nim na lata. Kocię, które przez pierwszy rok jadło wyłącznie jeden rodzaj chrupek, jako dorosły kot potrafi odrzucać wszystko inne.

Ten przewodnik prowadzi od momentu odsadzenia, przez harmonogram posiłków, po wybór konkretnej karmy i moment, w którym kocię przestaje być kociakiem.

Dlaczego kocię nie może jeść jak dorosły kot

W przeliczeniu na kilogram masy ciała kocię potrzebuje około dwa razy więcej energii niż dorosły kot. Rośnie, a wzrost kosztuje: więcej białka, więcej tłuszczu, więcej wapnia i fosforu w odpowiedniej proporcji, do tego DHA dla rozwoju mózgu i wzroku. Normy FEDIAF dla rosnących kotów zakładają wyższy udział białka niż dla dorosłych, bo kot jest mięsożercą obligatoryjnym i z białka czerpie nie tylko budulec, ale też sporą część energii.

Karma dla dorosłych kotów nie jest dla kocięcia trująca. Jest po prostu za uboga: żeby pokryć zapotrzebowanie na wzrost, kocię musiałoby jej zjeść więcej, niż mieści jego mały żołądek. Stąd osobne linie „kitten" u niemal każdego producenta.

Jest jeszcze jedna różnica, o której łatwo zapomnieć. Kocię ma mikroskopijny żołądek i szybki metabolizm, więc je często i mało. Dwa duże posiłki dziennie, które sprawdzają się u psa, u kociaka kończą się głodem między posiłkami i wymiotami po nich.

Odsadzenie: od mleka do stałego jedzenia

Do około czwartego tygodnia kocię żyje wyłącznie z mleka matki. Jeśli matki nie ma, jedynym bezpiecznym zamiennikiem jest preparat mlekozastępczy dla kociąt, dostępny w sklepach zoologicznych. Mleko krowie z lodówki nie nadaje się do tego wcale: ma za mało białka i tłuszczu, a za dużo laktozy, której koci przewód pokarmowy trawi słabo. Efektem jest biegunka, a u kilkudniowego kociaka biegunka to poważna sprawa.

Między czwartym a ósmym tygodniem zaczyna się odsadzanie. Najpierw pojawia się papka: mokra karma kitten rozdrobniona widelcem, ewentualnie chrupki kitten namoczone w ciepłej wodzie do konsystencji owsianki. Kocię najpierw wchodzi do miski łapami, potem uczy się jeść. Stopniowo zmniejszasz ilość płynu, aż jedzenie ma normalną konsystencję.

Kocię trafia do nowego domu najczęściej w wieku 10 do 12 tygodni, czyli już odsadzone. Wcześniejsze odbieranie od matki nie jest dobrym pomysłem: między ósmym a dwunastym tygodniem kocię uczy się od matki i rodzeństwa zachowań społecznych, których potem nie da się nadrobić.

Pierwsze dni w domu: nic nie zmieniaj

Kocię po przeprowadzce jest zestresowane, a stres u kota lubi lądować w przewodzie pokarmowym. Dlatego przez pierwsze dwa tygodnie karmisz dokładnie tym, co jadło u hodowcy, w schronisku czy w domu tymczasowym. Nawet jeśli masz już upatrzoną lepszą karmę.

Zapytaj przy odbiorze, co konkretnie kocię jadło, ile razy dziennie i w jakich porcjach. Jeśli to możliwe, weź ze sobą małe opakowanie tej samej karmy albo kup ją w drodze do domu. Zmianę na własny wybór zrobisz później, stopniowo, gdy kocię się oswoi.

Harmonogram posiłków według wieku

Zasada jest prosta: im młodsze kocię, tym częściej je. Poniżej orientacyjny plan, który sprawdza się w większości domów.

Wiek kocięcia	Posiłki dziennie	Co do miski
4–8 tygodni	5–6 (plus dostęp do mleka matki lub preparatu)	papka z mokrej karmy kitten, namoczone chrupki
8–12 tygodni	4–5	mokra karma kitten, chrupki kitten, woda zawsze dostępna
3–6 miesięcy	3–4	mokra i sucha kitten w proporcji, którą kocię dobrze toleruje
6–12 miesięcy	2–3	nadal karma kitten, porcje według tabeli producenta i sylwetki

Ilość na dzień bierzesz z tabeli na opakowaniu i traktujesz jako punkt wyjścia. Kocięta rosną w różnym tempie, więc co tydzień patrzysz na sylwetkę i wagę. Przy dobrym wzroście kocię przybiera regularnie, ma widoczną talię z góry i wyczuwalne, ale niewidoczne żebra. Brzuszek okrągły po posiłku to norma, brzuszek okrągły cały czas to sygnał, żeby przyjrzeć się porcjom albo pasożytom.

Mokra, sucha czy obie

Dla kocięcia najlepszym pomysłem jest żywienie mieszane od początku: mokra karma jako podstawa, chrupki jako uzupełnienie. Powodów jest kilka.

Po pierwsze woda. Koty pochodzą od pustynnych przodków i mają słaby odruch pragnienia; naturalnie pobierają wodę z jedzenia. Mokra karma to około 80% wilgoci, sucha około 10%. Kocię karmione wyłącznie chrupkami musi wypić naprawdę dużo, a rzadko to robi. O tym, jak to wpływa na nerki i drogi moczowe w dorosłym życiu, piszemy w poradniku o karmie urinary.

Po drugie nawyki. Kot, który przez pierwszy rok poznał różne tekstury (sos, galaretkę, pasztet, kawałki) i różne smaki, jako dorosły łatwiej akceptuje zmiany. To oszczędza nerwy, gdy trzeba przejść na dietę weterynaryjną albo ulubiona saszetka znika z rynku. Kot, który zna tylko jedną karmę, bywa na starość niejadkiem, a to osobny temat: kot niejadek i zmiana karmy.

Po trzecie wygoda. Chrupki mogą stać w misce kilka godzin, mokra karma nie. Rano saszetka, w ciągu dnia dostęp do niewielkiej porcji chrupek, wieczorem znów mokra karma to układ, który działa w większości domów. Ważne, żeby obie karmy były pełnoporcjowe i przeznaczone dla kociąt.

Czego unikać: karmienia „do woli" chrupkami bez limitu. Część kociąt sama się reguluje, część zjada wszystko, co widzi, i po sterylizacji zamienia się w kulę. Lepiej od początku odmierzać dzienną porcję.

Jaką karmę kitten wybrać

Na opakowaniu szukaj trzech rzeczy: słowa „kitten" (albo „junior", „growth"), oznaczenia „karma pełnoporcjowa" i listy składników, która zaczyna się od nazwanego mięsa, nie od „mięsa i produktów pochodzenia zwierzęcego". Jak czytać resztę etykiety, tłumaczymy w osobnym artykule o składzie karmy dla kota.

Karmy kitten różnią się półką cenową bardziej niż jakością odżywczą, bo normy dla rosnących kotów są dość ścisłe. Kilka przykładów z katalogu, z różnych półek:

• Royal Canin Kitten w wersji suchej i mokrej to jedna z najczęściej wybieranych linii, z bardzo precyzyjnym bilansem i wersją Kitten Sterilised dla kociąt po wczesnym zabiegu.
• Animonda Vom Feinsten Kitten i Dolina Noteci Kitten to mokre pasztety z wysokim udziałem mięsa w przystępnej cenie.
• Happy Cat Junior i Brit Care Kitten to popularne chrupki dla kociąt na półce średniej.
• Kto chce zobaczyć całość, znajdzie ją pod filtrem karmy dla kociąt, a ceny za kilogram porównuje się jednym kliknięciem w sortowaniu po cenie za kg.

Kocię nie potrzebuje karmy „premium" w sensie ceny. Potrzebuje karmy pełnoporcjowej dla kociąt, którą dobrze toleruje. Jeśli po dwóch tygodniach stolec jest uformowany, sierść błyszczy, a waga rośnie, karma jest dobra.

Woda: cichy warunek zdrowia

Kocię powinno mieć stały dostęp do świeżej wody, najlepiej w kilku miejscach domu i z dala od kuwety. Wiele kotów nie lubi pić obok jedzenia; miska z wodą w innym pokoju często zwiększa spożycie. Fontanny dla kotów działają na tej samej zasadzie: ruch wody zachęca do picia.

Mleko nie jest napojem dla kociąt po odsadzeniu. Większość kotów po odsadzeniu traci zdolność trawienia laktozy, a „mleko dla kotów" ze sklepu to przysmak, nie element diety.

Czego kocięciu nie dawać

Lista jest krótka, ale ważna. Cebula, czosnek i inne rośliny cebulowe niszczą krwinki czerwone. Czekolada i kofeina są toksyczne. Surowe ryby w większych ilościach rozkładają tiaminę, a surowe ciasto drożdżowe fermentuje w żołądku. Kości drobiowe gotowane pękają na ostre odłamki. Karma dla psów nie zawiera wystarczającej ilości tauryny, której kot nie potrafi sam wytworzyć w potrzebnej ilości; jako stały pokarm prowadzi do problemów z sercem i wzrokiem.

Resztki ze stołu to osobny rozdział. Kawałek gotowanego kurczaka bez soli od czasu do czasu nie zaszkodzi, ale kocię szybko uczy się żebrać, a przysmaki ze stołu nie są zbilansowane. Zasada: dodatki maksymalnie 10% dziennej energii.

Kiedy przejść na karmę dla dorosłych

Większość kotów kończy wzrost między dziesiątym a dwunastym miesiącem życia. Rasy duże, jak maine coon czy norweski leśny, rosną do 15, a nawet 18 miesięcy i dla nich część producentów ma osobne linie kitten dla dużych ras. Przejście robisz stopniowo, przez 7 do 10 dni, mieszając stary i nowy pokarm w rosnącej proporcji.

Jeśli kocię zostało wysterylizowane około szóstego miesiąca, przy zmianie na karmę dla dorosłych warto od razu rozważyć wersję dla kotów sterylizowanych. Zabieg obniża zapotrzebowanie na energię o kilkanaście do dwudziestu kilku procent, a apetyt rośnie, i na tym kończy się większość kocich historii o nadwadze. Więcej w artykule o karmie po sterylizacji.

Najczęstsze pytania

Czy kocię może pić mleko?

Po odsadzeniu nie powinno. Mleko krowie ma laktozę, której większość kotów nie trawi, a efektem jest biegunka. Przed odsadzeniem jedynym zamiennikiem mleka matki jest preparat mlekozastępczy dla kociąt. „Mleko dla kotów" ze sklepu to bezlaktozowy przysmak, nie napój codzienny.

Ile razy dziennie karmić kocię?

Do trzeciego miesiąca 4 do 5 razy dziennie, do szóstego 3 do 4, później 2 do 3. Małe, częste posiłki pasują do małego żołądka i szybkiego metabolizmu. Dzienną ilość bierzesz z tabeli producenta i korygujesz według sylwetki.

Czy kocię może jeść tylko suchą karmę?

Może, jeśli pije wystarczająco dużo, ale w praktyce większość kotów pije za mało. Mokra karma jako podstawa albo przynajmniej codzienny dodatek zabezpiecza nawodnienie i uczy kocię różnych tekstur. Karma sucha kitten jako uzupełnienie jest w porządku.

Kocię ma biegunkę po zmianie karmy. Co robić?

Wróć do poprzedniej karmy i zmieniaj ją wolniej, przez 10 dni. Jeśli biegunka trwa dłużej niż dobę, kocię jest osowiałe, wymiotuje albo nie pije, jedź do weterynarza od razu. Kilkutygodniowe kocię odwadnia się w kilka godzin.

Do kiedy karma kitten?

Do 12 miesiąca życia, u dużych ras do 15 miesięcy. Wcześniejsze przejście na karmę dla dorosłych nie zaszkodzi zdrowemu kocięciu, ale odbiera mu rezerwę składników na końcówkę wzrostu.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady weterynaryjnej.