Biegunka u psa: dieta lekkostrawna doraźnie, czyli co podawać, a co jest mitem

Biegunka przydarza się każdemu psu i w większości przypadków mija sama w ciągu jednego, dwóch dni. Problem w tym, że wokół tematu narosło więcej domowych mądrości niż wokół chyba jakiegokolwiek innego psiego przypadku: głodówka na dobę, sucharek, kleik, tarta marchewka, a najlepiej wszystko naraz. Część tych rad jest nieszkodliwa, część przestarzała, a kilka potrafi pogorszyć sprawę.

Ten tekst jest o postępowaniu doraźnym: co robić przez pierwsze dwa, trzy dni zwykłej, niegroźnej biegunki. Jeśli szukasz karmy na stałe dla psa, któremu problemy trawienne wracają jak bumerang, to inny temat i piszemy o nim osobno w poradniku o karmie dla psa z wrażliwym żołądkiem. Tu zajmujemy się sytuacją ostrą: wczoraj było dobrze, dziś nie jest.

Zanim jednak przejdziemy do miski, najważniejsza część artykułu: kiedy nie leczyć w domu w ogóle.

Czerwone flagi: kiedy pilnie do weterynarza

Biegunka bywa objawem spraw, których dietą się nie załatwi. Jedź do lecznicy bez czekania, jeśli występuje którykolwiek z tych punktów:

• krew w kale, kał czarny lub smolisty,
• wymioty, zwłaszcza uporczywe albo z krwią,
• wyraźna apatia, pies odmawia wody, ma blade dziąsła,
• gorączka, bolesny, napięty brzuch,
• podejrzenie, że pies zjadł coś toksycznego lub ciało obce,
• biegunka u szczeniaka, psa seniora albo psa przewlekle chorego,
• biegunka trwająca dłużej niż 48 godzin mimo diety.

Szczeniaki i miniaturki odwadniają się szybko, więc u nich margines bezpieczeństwa jest liczony w godzinach, nie dniach. W razie wątpliwości telefon do lecznicy kosztuje mniej niż doba zwłoki.

Głodówka: krótko albo wcale

Stara szkoła mówiła: 24 godziny głodówki, niech jelita odpoczną. Współczesne podejście jest inne. Jelito regeneruje się szybciej, gdy pracuje, bo komórki nabłonka jelitowego odżywiają się częściowo wprost z treści pokarmowej. Dlatego dziś zaleca się głodówkę krótką, 12 do 24 godzin, albo żadną, tylko od razu małe porcje diety lekkostrawnej.

W praktyce: jeśli pies wymiotował, kilkugodzinna przerwa od jedzenia ma sens. Jeśli jest tylko biegunka, a pies jest w dobrej formie i chce jeść, nie ma powodu go głodzić. Za to woda musi być dostępna zawsze, bez wyjątków i bez racjonowania. Odwodnienie jest w biegunce groźniejsze niż sama biegunka.

Kurczak z ryżem: jak zrobić poprawnie

Słynny kurczak z ryżem działa, ale pod warunkiem, że rozumiemy, czym jest: prowizoryczną dietą lekkostrawną na dwa, trzy dni, a nie pełnowartościowym jedzeniem. Przepis jest prosty:

1. Pierś z kurczaka bez skóry i kości ugotuj w wodzie, bez soli i jakichkolwiek przypraw.
2. Biały ryż rozgotuj mocniej niż dla ludzi, na miękko.
3. Wymieszaj w proporcji mniej więcej dwie części ryżu na jedną część mięsa.
4. Podawaj małe porcje 4 do 6 razy dziennie, zamiast dwóch dużych posiłków.

Częste małe porcje to połowa sukcesu: nie przeciążają jelita i pozwalają szybko ocenić, czy jest poprawa. Jeśli po dwóch dniach kał się formuje, zaczynamy wracać do normalnej karmy, mieszając ją stopniowo z dietą lekkostrawną przez kolejne trzy, cztery dni. Nagły powrót do zwykłej miski potrafi cofnąć całą poprawę: mechanizm jest ten sam, co przy każdej zmianie karmy, którą rozpisaliśmy w planie na 7 dni.

Dlaczego to nie może trwać dłużej? Bo kurczak z ryżem nie pokrywa zapotrzebowania psa na wapń, mikroelementy i witaminy. Po tygodniu takiej diety zaczynają się niedobory, a pies z przewlekłą biegunką i tak powinien być już dawno u weterynarza.

Mity, które można odłożyć na półkę

Tarta marchewka i kleik z siemienia nie szkodzą, ale ich moc sprawcza jest przeceniana. Marchew to trochę błonnika, siemię odrobina śluzu; żadne z nich nie „leczy" biegunki.

Sucharek albo czerstwy chleb to mit z czasów, gdy psy jadły resztki. Pieczywo niczego w jelitach nie naprawia.

Wędzony ser, jajko na twardo, rosół i inne domowe patenty raczej dołożą tłuszczu, którego chore jelito właśnie teraz nie potrzebuje.

Leki dla ludzi, od węgla po popularne leki zapierające, podawaj wyłącznie po konsultacji z weterynarzem. Część ludzkich leków przeciwbiegunkowych jest dla psów niebezpieczna, a węgiel w złej dawce po prostu nie działa.

Gotowe karmy gastro: wygodniejsza alternatywa

Odpowiednikiem kurczaka z ryżem w wersji bez gotowania są weterynaryjne karmy typu gastro intestinal: lekkostrawne, o obniżonej zawartości tłuszczu, często z dodatkiem elektrolitów i prebiotyków. Mają nad domową kuchnią jedną istotną przewagę: są pełnoporcjowe, więc mogą być podawane dłużej niż dwa, trzy dni, jeśli weterynarz tak zaleci. Znajdziesz je u Royal Canin, Hill's czy Troveta, w wersji suchej i mokrej.

Warto mieć w szafce kilka puszek lub mały worek takiej karmy na czarną godzinę, zwłaszcza gdy pies ma epizody częściej niż raz na rok. Przegląd dostępnych karm gastro z cenami z wielu sklepów oszczędzi doraźnego biegania po najbliższej lecznicy, gdzie ceny bywają najwyższe.

Powrót do normalności i wnioski na przyszłość

Po ustąpieniu objawów wróć do zwykłej karmy stopniowo i przez tydzień obserwuj kał. Jednorazowy epizod nie wymaga żadnych zmian w diecie na stałe. Jeśli jednak biegunki wracają co kilka tygodni, przestają być kwestią „czegoś zjedzonego na spacerze" i zaczynają być pytaniem o dietę, alergię pokarmową albo pasożyty. Wtedy zamiast kolejnej rundy kurczaka z ryżem lepiej umówić wizytę i zabrać ze sobą próbkę kału oraz listę wszystkiego, co pies jada, z przysmakami włącznie.

Najczęstsze pytania

Co podać psu na biegunkę z domowych rzeczy?

Gotowany kurczak bez skóry z rozgotowanym białym ryżem, w proporcji jedna część mięsa na dwie części ryżu, w małych porcjach 4 do 6 razy dziennie. Do tego stały dostęp do świeżej wody. To dieta na dwa, trzy dni, nie na stałe.

Czy głodzić psa przy biegunce?

Najwyżej krótko, 12 do 24 godzin, i tylko jeśli pies wymiotuje albo wyraźnie nie chce jeść. Współczesne zalecenia odchodzą od długich głodówek, bo jelito regeneruje się szybciej, gdy dostaje małe ilości lekkostrawnego jedzenia. Wody nie ograniczamy nigdy.

Ile trwa zwykła biegunka u psa?

Niegroźna biegunka na tle dietetycznym zwykle ustępuje w ciągu 24 do 48 godzin na diecie lekkostrawnej. Jeśli po dwóch dobach nie ma poprawy albo objawy narastają, konieczna jest wizyta u weterynarza, nawet jeśli pies poza tym wygląda dobrze.

Czy probiotyk pomoże psu przy biegunce?

Przy ostrej biegunce probiotyki o udokumentowanych szczepach potrafią skrócić czas trwania objawów o mniej więcej dzień i są jednym z niewielu suplementów z sensownymi dowodami. Nie zastępują diety ani wizyty u weterynarza, gdy pojawiają się objawy alarmowe.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady weterynaryjnej.